Επανεξετάζοντας την αλπική αναρρίχηση στην Παταγονία

Όλα αυτά στη μεκκα του παγκόσμιου αλπινισμού που κοιτάει κατάματα τις Άπλεις, έχει πανέμορφα βουνά, ασύλληπτα τοπία που δεν τα χωράει ο νους σου και κατέχει τον τίτλο του “the world’s most worst weather”. Με γρανιτένιες κορυφές και πολλές διαφορετικές όψεις και επιλογές ανάλογα τις συνθήκες, με σοβαρές πολύωρες προσβάσεις, παντελώς απούσα διάσωση και ένα όμορφο χωριό/πόλη που τώρα βρίσκει το χαρακτήρα του και σύντομα θα γίνει το Chamonix της νοτίου Αμερικής.

Όλα τα παραπάνω λοιπόν, θετικά ή αρνητικά συνθέτουν ένα πολυσύνθετο σχήμα το οποίο προσελκύει όλο και περισσότερους αλπινιστές έτοιμους να βιώσουν το διαφορετικό, έτοιμους για να δοκιμαστούν στην τέχνη της ταλαιπωρίας και στον αέρα της Παταγονίας. Φοβερή ώθηση έδωσε ο εξαιρετικός οδηγός του Rolando Garibotti που πρωτοεκδόθηκε το 2013 και ύστερα απο 3 εκδόσεις περιλαμβάνει κοντά 500 διαδρομές σε 75 κορυφές και είναι ότι πιο άρτιο έχουν πιάσει τα χέρια μου σε αναρριχητικό οδηγό, με πολύ σωστή οπτική καθοδήγηση και πληροφόρηση. Βέβαια η ομορφιά στο γραπτό λόγο, οι φοβεροί χαρακτηρισμοί σε ορισμένες hard core διαδρομές και μια εισαγωγή που λέει “world’s ultimate playground, seducing climbers from every corner … Although this is not the faraway land it once was, the beauty of the peaks, the quality of the rock, unusual rime formations and the moody nature of the weather, remain unchanged, providing fertile ground for enriching experiences and lasting memories” ρομαντικοποιούν την περιπέτεια που ο αλπινιστής ενδέχεται να βιώσει σε αυτόν τον αφιλόξενο τόπο, κάνοντας τον πιο προσιτό στα δικά μου διψασμένα για περιπέτεια μάτια.

Σουλατσάροντας λοιπόν στα δρομάκια του El Chalten και στις γρανιτένιες ορθοπλαγιές παρατήρησα μια διαφορά στις νοοτροπίες των αλπινιστών και δεν κατάλαβα αν είναι οι διαφορετικές σχολές μεταξύ Ευρώπης-Αμερικής ή απλά η διάκριση μετάξύ αυτών που ακούνε το βουνό και αυτών που προσπαθούν να ακουστούν μέσα απ το βουνό. Στις Άλπεις και γενικότερα στην Ευρώπη η παράδοση δίνει έμφαση στη διαχείριση του ρίσκου και κυριαρχεί η ηθική του μέτρου, ενώ στη βορειοαμερικάνικη κουλτούρα τονίζεται η εξερεύνηση, η δέσμευση στο στόχο και η θεωρία οτι το ρίσκο είναι μέρος της εμπειρίας. Σίγουρα το τερέν παίζει τεράστιο ρόλο με τις Άλπεις να είναι πολύ πιο user friendly σε αντίθεση με την Παταγονία όπου τα πράγματα είναι πολύ πιο σοβαρά, απομονωμένα και οι ευκαιρίες για εξορμήσεις είναι αρκετά πιο σπάνιες, κάτι που από μόνο του σε βάζει σε μια πίεση.

Μεγαλωμένος και μαθημένος στα ευρωπαικά πρότυπα άρχισα να επεξεργάζομαι τη λογική της αντίπερα όχθης απέναντι στο ρίσκο σε συνδιασμό με το τερεν και τις συνθήκες της Παταγονίας. Ο βαθμός της επιτυχίας εξαρτάται πάρα πολύ απ τον εξοπλισμό, τις τεχνικές και κυρίως απ’ τη στρατηγική.

Δίχως το σωστό εξοπλισμό ενδέχεται να μη μπορείς να διαπεράσεις τυχόν εμπόδια ή απλά να ρισκάρεις πάρα πολύ, οι εκπτώσεις στον εξοπλισμό πολλές φορές είναι αναγκαίες δίχως όμως να το παρακάνουμε μιας και ο μίνιμαλ εξοπλισμός και το light is right έχει αρχίσει να γίνεται μια βλάκώδης ιδεολογία σε ορισμένες περιστάσεις. Κατανοώ τον Erhard Loretan που ανέβηκε σχεδόν γυμνός στο Έβερεστ αλλά μη γελιόμαστε τώρα, δεν είναι το βάρος το δικό μας πρόβλημα, όλοι μπορούμε με λίγα γραμμάρια παραπάνω να κάνουμε ότι κάνουμε.

Τουλάχιστον η εξέλιξη των υλικών μας δίνει τη δυνατότητα να πάρουμε περισσότερα στο ίδιο βάρος με πριν. Όταν αφαιρείς εξοπλισμό δίχως να αυξάνεις τη σιγουριά σου δεν είσαι ελαφρύς αλλά εκτεθειμένος, οφείλεις να αφαιρείς όταν οι πολλές επιλογές μπερδεύουν και δε σε βοηθούν να αποφασίσεις καλύτερα, μπορείς να αφαιρείς όσο έχεις ακόμη τη δυνατότητα να αλλάξεις γνώμη και να στηρίξεις το εναλλακτικό σου πλάνο, τότε πας γρηγορότερα όχι όταν έχεις σκαρφαλώσει το Cerro Chalten δίχως μπότες για εξοικονόμηση βάρους και λίγο πριν την κορφή ο μπλε πάγος και τα αλουμινένια σου κραμπόν σε βάζουν σε σκέψεις για το αν είσαι βλάκας ή μάγκας που νόμιζες οτι επειδή ο Σον ο Βιλανουέβας τα κατάφερε έτσι, μπορείς κι εσύ. Ο χρόνος που θα έχεις χάσει θα είναι ανάλογος με τον ιδρώτα που θα έχεις ρίξει και τότε αν σκέφτεσαι την επική ιστορία που θα λές στους φίλους σου τρώγωντας το μπεργκεράκι σου στο Fresco είσαι μεγάλος καραγκιόζης.

Ο Σον και κάθε Σον δεν περίμεναν αυτή τη συνθήκη για να δοκιμάσουν το παραπάνω combo, είχαν κάνει την πρακτική τους και γνώριζαν σε τι μονοπάτια μπλέκουν, δεν έχει νόημα να κάνεις τις παραπάνω εκπτώσεις όταν δεν ξέρεις πως να ανταπεξέλθεις, η σωστή τεχνική είναι αυτή που σου επιτρέπει να κινηθείς με ασφάλεια. Το ίδιο ισχύει και για τον τρόπο που ελίσσεσαι στο βράχο, οι περιττές κινήσεις κουράζουν και καθυστερούν, η γρήγορη σκέψη της επόμενης κίνησης είναι εξοικονόμηση δυνάμεων, η εξοικείωση με την τοποθέτηση ασφαλειών επίσης, το σβέλτο φτάξιμο ενός ρελέ κοκ.

Άλλες τεχνικές που ενίοτε λειτουργούν και είναι πολύ διαδεδομένες στον κάτω κόσμο της Παταγονίας είναι το fix and follow (κάτι που θεωρώ απαράδεκτο που δεν το εφαρμόζουμε εδώ στην Ελλάδα), παράλληλη κίνηση με micro traction, παράλληλη κίνηση 3άδας σε μονό σχοινί, short fixing, παράλληλο ραπέλ, σκαρφάλωμα με μονό σχοινί και tag line κ.α. Όλα αυτά πέραν του ότι είναι αποδοτικά, είναι τα εργαλεία σου που αν τα κατέχεις καλά και τα εφαρμόζεις εκεί που σε παίρνει θα είσαι ευέλικτος, γρήγορος και συνάμα ασφαλής. Προφανώς ο τόπος για να τα δοκιμάσεις για πρώτη φορά δεν είναι η Παταγονία.

Ο γκουρού της νοοτροπίας “go hard, go fast, accept the risk” Mark Twight είναι γράψει το πολύ σοφό “strategy is beyond technique, technique is beyond the tools” και με απλά ελληνικά θα λέγαμε οτι τα εργαλεία δεν κάνουν το μάστορα και πως αν η στρατηγική σου είναι λάθος κανένα εργαλείο δεν θα σε σώσει.

Για να μη συνέχισω τις εξυπνάδες λοιπόν, σωστή στρατηγική στην περίπτωση μας ήταν να βγάλω το σάντουιτς απ’ το σακίδιο την κατάλληλη στιγμή, τότε που πάρθηκε η απόφαση οτι η υποχώρηση ήταν μονόδρομος. Το παραπάνω κόλλημα στο προτελευταίο ραπέλ με έχει τρομάξει και άρχισα να σκέφτομαι τι θα μας περίμενε σε περίπτωση που αδυνατούσαμε να σκαρφαλώσουμε για να ανακτήσουμε το σχοινί μας. Αν το σκαρφάλωμα ήταν δύσκολο ή απλά ανέφικτο με τον εξοπλισμό που είχαμε θα έπρεπε να κόψουμε το σχοινί και να μείνουμε με ένα tag line 60 μέτρων για τα υπόλοιπα 200 περίπου μετρα μέχρι τον παγετώνα.

Ο οδηγός προτείνει να κάνουμε 30 άρια ραπέλ και κάπως έτσι έχουμε στο νου μας να συνεχίσουμε, ενίοτε συναντάμε πολλά κομμένα σχοινιά μπλεγμένα σε μυτίκια και αυτό κάπως ενισχύει την απόφαση μας. Σε κάθε ανάκληση του σχοινιού έρχεται και η αγωνία για το αν θα έρθει το σχοινί μας ή θα σκαλώσει σε κάποιο μυτίκι και τις σφηνωμένες πέτρες που συναντάμε. Παρακάτω δε μας αρκούν τα 30 μέτρα και βγάζουμε πάλι το tagline, στην ανάκληση διακρίνουμε τον κόμπο να έρχεται προς τα εμάς και ευθύς αμέσως αυτός γίνεται ένα υπέροχο καρύδι σε μια σχισμή, τραβάμε απ την άλλη ξεσκαλώνει για μια στιγμή και μέτα πάλι τα ίδια. Μετά απο μερικά γερά τινάγματα και μπόλικη δύναμη ελευθερώνεται και φτάνει στα χέρια μας με ανακούφιση, τι γλιτώσαμε και πάλι. Συνεχίζουμε, φτάνουμε στον παγετώνα την όμορφη ώρα του ηλιοβασιλέματος και με περίσσια χαρά μαζεύουμε τα σχοινιά μας. Λύνοντας την ένωση των σχοινιών διακρίνουμε ένα γερό core shot στο καλό μας σχοινί και συνειδητοποιούμε οτι αυτό προκλήθηκε απ’ όταν είχε καρυδώσει στο παραπάνω ραπέλ, δαγκώνει ο γρανίτης…

Ανακουφισμένοι πια δε δίνουμε πολύ σημασία και τσαλαβουτάμε στα σουπιασμένα χιόνια μέχρι το γόνατο μουσκέυοντας τις κάλτσες μας και οδεύοντας προς την ασφάλεια μας. Γλυμμένες επικλινής πλάκες παρακάτω με νερά να τρέχουν παντού μας προβληματίζουν, εμένα περισσότερο θα πω μιας και φορούσα μπότες αντί για approach. Ένα γλύστρημα εδώ δε θέλω να σκεφτώ που θα με έστελνε, τα πράγματα φαινομενικά είναι πολύ απλά αλλά η γραμμή μεταξύ μαγκιάς και ηλιθιότητας πολύ λεπτή. Με λίγα προσεκτικά βήματα και για καλή μας τύχη βρίσκουμε σχοινιά φιξαρισμένα και ξεφέυγουμε και απο αυτό το εμπόδιο. Στη δύση διακρίνουμε το σημείο που έχουμε κατασκηνώσει και δίχως να χρειαστούμε τους φακούς μας φτάνουμε στο bivouac μας χαρούμενοι, κουρασμένοι και ασφαλείς.

Άλλοι θα μας πουν επιφυλακτικούς, άλλοι θα μας πουν χέστες, άλλοι θα πουν οτι αν θες να το παίζεις τόσο safe δεν είναι η Παταγονία the place to be, άλλοι θα πουν μπράβο ρε μάγκες. Εγώ θα πω οτι μεγαλώνω και ενώ είμαι πιο ικανός απο ποτέ αισθάνομαι να χάνεται η ανεκτικότητα που είχα απέναντι στο ρίσκο, στο ρίσκο που δε μπορώ να ελέγξω. Αν διάβαζα αυτές τις αράδες στα 30 μου θα γέλαγα, θα ζήλευα όμως τον τύπο που πήγε στην άλλη άκρη του κόσμου γιατί απλά είναι υπέροχο να πραγματοποιείς παιδικά όνειρα στα 40 σου. Τα λόγια που φοβερού Φ.Κόντογλου έρχονται στο νου μου “Απο μικρός έφυγα με την μανία να δω τα μακρινά μέρη της σφαίρας, τώρα πια δεν επιθυμώ τίποτε, το μάτι μου ζητά μονάχα ένα κομμάτι βουνό και μια στενή λωρίδα θάλασσα”.

Χρήστος Τσούτσιας